Mukhyamantri Yuva Swavalamban Yojana: રાજ્ય સરકારે ઉચ્ચ શિક્ષણ સૌ માટે સુલભ બને તે હેતુથી મુખ્યમંત્રી યુવા આત્મનિર્ભરતા યોજના શરૂ કરી છે. આ યોજનાના અંતર્ગત MBBS, ડેન્ટલ, એન્જિનિયરિંગ, ફાર્મસી સહિત અનેક પ્રોફેશનલ કોર્સ કરનાર વિદ્યાર્થીઓને અભ્યાસના ખર્ચમાં સીધી મદદ આપવામાં આવે છે. જે પરિવારો માટે મેડિકલ અથવા ટેકનિકલ શિક્ષણનો ખર્ચ ઉઠાવવો મુશ્કેલ હોય છે, તેમના માટે આ યોજના મજબૂત આધાર બની રહી છે.
યોજનાની શરૂઆત અને ઉદ્દેશ
મુખ્યમંત્રી યુવા આત્મનિર્ભરતા યોજનાની શરૂઆત શૈક્ષણિક વર્ષ 2015-16થી કરવામાં આવી હતી. તેનો મુખ્ય ઉદ્દેશ પ્રતિભાશાળી અને જરૂરિયાતમંદ વિદ્યાર્થીઓને આર્થિક સહાય પૂરી પાડવાનો છે, જેથી માત્ર પૈસાની અછતના કારણે કોઈ વિદ્યાર્થી પોતાનો અભ્યાસ અધૂરો ન છોડે. રાજ્ય સરકાર ઈચ્છે છે કે યોગ્ય વિદ્યાર્થીઓ પોતાની પસંદના કોર્સમાં અભ્યાસ કરી શકે અને ભવિષ્યમાં આત્મનિર્ભર બની શકે.
મેડિકલ અને ડેન્ટલ વિદ્યાર્થીઓને કેટલી સહાય મળે છે
જે વિદ્યાર્થીઓ 12મી પછી MBBS અથવા ડેન્ટલ કોર્સ કરે છે અને પાત્રતાની શરતો પૂર્ણ કરે છે, તેમને ટ્યુશન ફીના 50 ટકા અથવા મહત્તમ 2 લાખ રૂપિયા સુધીની સહાય મળે છે. ઉપરાંત રહેવા અને ભોજન માટે વાર્ષિક 12 હજાર રૂપિયાની મદદ આપવામાં આવે છે, જ્યારે પ્રથમ વર્ષમાં પુસ્તકો અથવા જરૂરી સાધનો માટે વધારાના 10 હજાર રૂપિયા આપવામાં આવે છે.
એન્જિનિયરિંગ અને ફાર્મસી જેવા કોર્સ માટેના લાભ
એન્જિનિયરિંગ, ટેકનોલોજી, ફાર્મસી, આયુર્વેદ, નર્સિંગ અને પેરામેડિકલ કોર્સ કરનાર વિદ્યાર્થીઓને ટ્યુશન ફીના 50 ટકા અથવા મહત્તમ 50 હજાર રૂપિયા સુધીની સહાય મળે છે. આ વિદ્યાર્થીઓને પણ હોસ્ટેલ અથવા ભોજન ખર્ચ માટે 12 હજાર રૂપિયા અને પ્રથમ વર્ષમાં પુસ્તકો અથવા સાધનો માટે 5 હજાર રૂપિયા આપવામાં આવે છે.
ડિપ્લોમા વિદ્યાર્થીઓ માટે સહાય
10મી પછી ડિપ્લોમા કોર્સ કરનાર વિદ્યાર્થીઓને પણ આ યોજનાનો લાભ મળે છે. આવા વિદ્યાર્થીઓને ટ્યુશન ફીના 50 ટકા અથવા મહત્તમ 25 હજાર રૂપિયા સુધીની મદદ આપવામાં આવે છે. સાથે જ રહેવા અને ભોજન માટે 12 હજાર રૂપિયા અને પ્રથમ વર્ષમાં પુસ્તકો અથવા સાધનો માટે 3 હજાર રૂપિયાની સહાય મળે છે.
આવક મર્યાદા અને પાત્રતા શરતો
આ યોજનાનો લાભ તે વિદ્યાર્થીઓને મળે છે જેમના પરિવારની વાર્ષિક આવક 6 લાખ રૂપિયા સુધી હોય. ઉપરાંત વિદ્યાર્થીઓએ નક્કી કરેલા શૈક્ષણિક માપદંડો પૂર્ણ કરવા જરૂરી છે, જેમ કે 12મી વિજ્ઞાનમાં નક્કી કરેલ ટકા મેળવ્યા હોવા અથવા પ્રવેશ પરીક્ષા આધારે પસંદગી થવી.
વિદ્યાર્થીઓની મદદ માટે હેલ્પ સેન્ટર
રાજ્યભરમાં આ યોજનાનું યોગ્ય અમલીકરણ થાય તે માટે 326 હેલ્પ સેન્ટરો બનાવવામાં આવ્યા છે. આ હેલ્પ સેન્ટરો તાલુકા અને જિલ્લા સ્તરે કાર્ય કરે છે અને વિદ્યાર્થીઓને કોર્સ મુજબ મળતી સહાય, પાત્રતા તથા અરજી પ્રક્રિયા અંગે સંપૂર્ણ માહિતી આપે છે.
કેમ જરૂરી છે આ યોજના
મુખ્યમંત્રી યુવા આત્મનિર્ભરતા યોજના તે વિદ્યાર્થીઓ માટે અત્યંત ઉપયોગી સાબિત થઈ રહી છે, જે અભ્યાસમાં સારા છે પરંતુ આર્થિક રીતે નબળા છે. ટ્યુશન ફી, રહેવા-ખાવા અને પુસ્તકોમાં મળતી સહાયથી અભ્યાસનો ભાર ઘણો હળવો થઈ જાય છે. આ યોજના માત્ર શિક્ષણને પ્રોત્સાહન આપતી નથી, પરંતુ યુવાનોને આત્મનિર્ભર બનવાની દિશામાં પણ એક મજબૂત પગલું છે.