કેન્દ્ર સરકારે 8મા પગાર પંચને મંજૂરી આપી છે, જેના કારણે લાખો કેન્દ્રિય કર્મચારીઓમાં ઉત્સાહ જોવા મળી રહ્યો છે. પરંતુ દરેક નવા પગાર પંચ સાથે એક પ્રશ્ન વારંવાર ઊભો થાય છે કે અમલમાં આવતાની સાથે જ મહંગાઈ ભથ્થું એટલે કે DA શૂન્ય કેમ કરી દેવામાં આવે છે. હકીકતમાં આ કોઈ કપાતનો સંકેત નથી, પરંતુ નવી પગાર રચનાની શરૂઆતનો નિયમ છે.
મહંગાઈ ભથ્થું શા માટે આપવામાં આવે છે
મહંગાઈ ભથ્થું કર્મચારીઓની આવકને વધતી મહંગાઈથી બચાવવા માટે આપવામાં આવે છે. બજારમાં વસ્તુઓના ભાવ વધે ત્યારે DA વધારવામાં આવે છે જેથી કર્મચારીની ખરીદ શક્તિ જળવાઈ રહે. આ જ કારણ છે કે DAમાં વર્ષમાં બે વખત ગ્રાહક ભાવ સૂચકાંકના આધારે ફેરફાર કરવામાં આવે છે.
પગાર પંચનું કામ શું હોય છે
દર દસ વર્ષે પગાર પંચ કર્મચારીઓની સમગ્ર પગાર વ્યવસ્થાની સમીક્ષા કરે છે. તેમાં બેસિક પગાર, ભથ્થાં અને કુલ ચુકવણીને હાલની આર્થિક પરિસ્થિતિ અનુસાર નવો આકાર આપવામાં આવે છે. પંચ મહંગાઈ, જીવન ખર્ચ અને સરકારી સંસાધનોને ધ્યાનમાં રાખીને એવું માળખું તૈયાર કરે છે જે લાંબા સમય સુધી ટકી શકે.
નવો પગાર પંચ લાગુ થતાં DA કેમ ખતમ થઈ જાય છે
જ્યારે નવો પગાર પંચ અમલમાં આવે છે, ત્યારે ત્યાં સુધીનો એકત્ર થયેલો સમગ્ર DA બેસિક પગારમાં ભેળવી દેવામાં આવે છે. આ પ્રક્રિયાને DA મર્જ કરવું કહેવામાં આવે છે. તેના પરિણામે નવી બેસિક સેલેરી નોંધપાત્ર રીતે વધી જાય છે અને DAની ગણતરી ફરીથી શૂન્યથી શરૂ થાય છે. એટલે કાગળ પર DA 0% દેખાય છે, પરંતુ કર્મચારીને નુકસાન નહીં પરંતુ ફાયદો થાય છે.
DA મર્જ થવાથી કર્મચારીઓને શું લાભ મળે છે
DA બેસિકમાં જોડાતાં પગારનો આધાર મજબૂત બને છે. તેના કારણે ભવિષ્યમાં મળતા તમામ ભથ્થાં અને પેન્શનની ગણતરી ઊંચી બેસિક સેલેરી પરથી થાય છે. સરળ શબ્દોમાં કહીએ તો, પહેલાં જે મહંગાઈ ભથ્થું અલગથી મળતું હતું, તે હવે કાયમી પગારનો ભાગ બની જાય છે, જેના કારણે કુલ આવકમાં લાંબા ગાળે લાભ થાય છે.
નવી શરૂઆત બાદ DA ફરી કેવી રીતે વધે છે
નવો પગાર પંચ અમલમાં આવ્યા બાદ DAની ગણતરી ફરીથી ગ્રાહક ભાવ સૂચકાંકના આધારે શરૂ થાય છે. જેમ જેમ મહંગાઈ વધે છે, તેમ તેમ DA પણ તબક્કાવાર વધતો જાય છે. થોડા વર્ષોમાં તે ફરી સારી ખાશી ટકાવારી સુધી પહોંચી જાય છે, જેમ કે અગાઉના પગાર પંચોમાં જોવા મળ્યું છે.
કર્મચારીઓ માટે શું સમજવું જરૂરી છે
DA શૂન્ય થવું કોઈપણ પ્રકારની કપાત નથી. આ નવી પગાર પ્રણાલીની શરૂઆતનો ભાગ છે, જેમાં જૂનો DA પહેલેથી જ બેસિક પગારમાં સમાવવામાં આવ્યો હોય છે. તેથી કર્મચારીઓએ ચિંતા કરવાની જરૂર નથી, પરંતુ સમજવું જોઈએ કે નવી રચના લાંબા ગાળે વધુ સ્થિર અને લાભદાયી સાબિત થાય છે.